IN MEMORIAM

Op Woensdag 5 maart 2008 werd in het Uitvaart Centrum Westgaarde te Amsterdam afscheid genomen van Jan Maarten Hafkamp. Als thema had zijn vriendin Silvia de Vries gekozen voor een heel toepasselijk couplet uit de song ‘ALL ALONG THE WATCHTOWER’ van Jimi Hendrix.

No reason to get exited, the thief kindly spoke

There are many here among us who feel that life is but a joke

But you and I we’ve been through that and this is not our fate

So let us stop talking falsely now, the hour is getting late

Tijdens de crematieplechtigheid werden door een aantal van zijn dierbaren toespraken gehouden, die de vele facetten van Jan Maarten belichtten. Ik meen er dan ook goed aan te doen, deze hierbij weer te geven, ook om aan te geven hoe geliefd hij was.

De toespraak van Silvia de Vries, uitgesproken door haar zus Claudia de Vries.

Dat was een mooi moment.

Zondagmiddag, we zochten adressen en telefoonnummers en ik vond een schrift met aantekeningen van Jan, geschreven in mei en juni vorig jaar.

Jan lag in die periode veel op bed, het ging niet goed.

En dan lees je hoe blij hij was met zijn ontbijt. Hoe tevreden hij vaststelde dat de één langs is geweest, dat de ander heeft gebeld.

Maar het mooiste zijn zinnen als:

‘Zaterdag, zes uur. Vroeg wakker. Ben benieuw wat er vandaag gaat gebeuren.’

Of, zoals na een beschrijving van een dag die bepaald werd door een paar grote aanvallen, zoals Jan het noemde als ie er bijna in bleef, de opgewekte conclusie: ‘toch een leuke dag’.

Na lezing had ik een goed humeur: dit is Jan, het opgewekte jongetje, dat eigenlijk iedere dag dacht dat het, wie weet, wel eens een mooie dag kon worden.

Laten we wel zijn: Jan zou dit natuurlijk behoorlijk flauwekul vinden, hoe wij hier bij elkaar zitten. Wars als hij was van alles dat naar formeel riekt.

Maar we weten ook dat hij het eigenlijk wel mooi zou vinden en dat ie vanavond in zijn schrift zou hebben gezet: ‘Een hoop mensen op mijn crematie. Toch leuk’.

We nemen geen afscheid van Jan. Vandaag zeggen wij hem dag.

Mitra Joosse, de dochter van Silvia de Vries droeg het volgende gedicht voor.

Dag lieve Jan

hi ha Hafkamp!!

alles wat je was in een lamp,

draadjes, pieletjes en kralen

en daar de hele dag over malen.....

museumpje hier, gitaartje daar;

in het leven veel, in wensen nog meer…..

onverschrokken woest en toch zo teer

Ondeugend en vol met eigen lol

ben je door het leven gegaan als

lieve tovertrol…..

ik ga je missen als tweede pa,

maar niet getreurd, op een dag kom ik je na, Mitra

De toespraak van Michiel Hafkamp

Mijn broer is overleden.
Na een lang ziekbed – hij had longkanker – ging het uiteindelijk niet meer. Hij was op. Misschien is het zo ook het beste voor hem.

We hadden de laatste maanden goed contact.

Toen mijn vader was gestorven – Jan Maarten was toen vier jaar – gaf ik hem mijn knuffel. Ik vertelde hem dat hij er wel iets liefs tegen moest zeggen. Toen hij ’s avonds ging slapen, hebben mijn moeder en ik nog even aan de deur staan luisteren. We hoorden hem ‘APPELMOES’ tegen de knuffel zeggen.

Jan Maarten had het moeilijk met zijn psychoses. Maar als die er niet waren was hij heel geestig en innemend. Hij had een scherp inzicht in mensen.

Hij verzamelde van alles, maar met name gitaren. Hij had een enorme gitaarverzameling, en af toe werden er foto’s van gepubliceerd in het Gitaar Plus Magazine. Daar was hij, terecht, heel trots op, en elke keer als dat gebeurde liet hij het ons zien. Hij wist alles van Egmond gitaren, en stond in de gitaarwereld te boek als Egmond Deskundige.

Zelf bouwde hij ook een gitaar waarmee hij een prijs won in Veenendaal. Dat is deze.

Tijdens zijn ziekte is hij altijd erg positief gebleven. Hij wilde zo lang mogelijk blijven leven, maar helaas is hem dat niet gegeven.

Ik wil hier graag ook even Silvia bedanken. Zij heeft Jan Maarten verzorgd met een toewijding waar wij allemaal veel van kunnen leren.

Lieve Silvia, ik kan je niet genoeg bedanken voor wat je voor mijn broertje hebt gedaan.

Dag lieve Jan Maarten, ik zal je missen.

De toespraak van Auke van der Berg

Amsterdam, 5 maart 2008

De laatste weken was Jan Maarten druk in de weer met de ontwerpen van het JMH Museum. Het JMH Museum, of voluit: het Jan Maarten Hafkamp Museum, was in eerste instantie bedoeld voor de gitaarontwerpen en verzamelingen van Jan. Als je door zijn schetsboek bladert waarin de verschillende ontwerpen voor het museum staan, zie je in het begin een van de mooiste. Op de schets staat de museumtoren op een klein eilandje, helemaal omringd door helder blauw, golvend water. Boven de ingang staat JMH Museum. In de lucht staat All along the Watchtower . Dan komt het. In kleinere letter staat naast de schets : Het zou handig zijn als je er naar toe zou kunnen wandelen.Een waarheid als een koe. Maar ook het einde van de droom. Tussen droom en werkelijkheid staat altijd weer die praktische waarheid. Het Museum hoorde volgens Jan op een eiland. Los van de wereld. Het unieke moest benadrukt worden. Maar ja, je wilt ook bezoek en dan begint het gedonder.

Van Jan Maarten kunnen wij, als we willen, iets leren. Kijk maar eens naar het museum en stel je voor dat je dat echt wilt. Waar begin je aan? Er moet geld komen, een eiland, mensen – voor je het weet, heb je alleen maar kopzorgen.

Droom je dromen, maar streef ze niet na. Zo zou je de wijze les die Jan Maarten ons heeft gegeven kunnen samenvatten op tegeltjesniveau.

Als je iets bedacht hebt, is het er al. De verbeelding werkelijk aan de macht.

Diezelfde verbeelding geeft ons nu de kans om het JMH museum voor even anders in te richten. Natuurlijk blijven de zalen vol gitaren, de zaal voor de halzen en die voor de autootjes. Maar ook is er de zaal waarin de kleine Jan in de zandbak zit, verbaasd vragend waarom zijn vader niet meer opduikt, dezelfde zaal waarin we Jan zien in Zeist, Den Haag, in Antwerpen, Frankrijk en in Friesland. Talloze namen, gezichten krijgen we erbij. Een meester geeft wijze raad. De rondleiding gaat verder naar een mooie zaal over Amsterdam, de stad waar Jan Maarten uiteindelijk zijn thuis vond. De stad met haar markten, haar rommel en haar snuisterijen. Amsterdam, een stad groot en klein genoeg voor Jan. En dan in een hoekje, de zaal met dikke deuren, alleen te betreden onder begeleiding: de doordraaizaal.

Daarna komen we in het hart van het museum: een replica van Jan zijn kamer aan de Lindengracht. Het paleis van Jan Maarten. De jongenskamer ingericht met instrumenten, boeken, speelgoed, rommel, mooie doosjes en nog honderd dingen meer. Een eiland in een grote wereld. Paradijs en puinbak tegelijk.

Tot slot komen we bij de Eregalerij, waar de gitaarontwerpen van Jan Maarten zelf staan. Boven de ingang staat een naam gebeiteld: Silvia. Zevenentwintig jaar heeft zij gezorgd dat Jan zijn leven kon leiden zoals het hij het wilde en zoals het hem soms overkwam.

Genoeg voor nu. Het museum wordt weer wat is het is.

Ergens in de jaren tachtig schreef de dichter Ed Leeflang een gedicht over een bang meisje. De beginregel heb ik onthouden: Waarom de wind zo boos is weet ook zij niet..

Ik weet niet meer waarom de wind boos was in dit gedicht.

Zaterdag 1 maart 2008 waaide het hard, de wind jammerde om het huis. Dit keer weten we wel waarom zij boos was: Jan Maarten ging dood.

Het JMH Museum gaat vandaag even dicht. De directeur is overleden.

Maar morgenochtend als we wakker worden gaat het weer open. In onze hoofden.

De toespraak van Cees Bakker, voorgelezen door zijn vrouw Wil Bakker.

IN MEMORIAM JAN-MAARTEN HAFKAMP

Ik lees dit in memoriam voor Jan Maarten Hafkamp voor namens mijn man Cees Bakker.

Ik ontmoette Jan Maarten voor het eerst in 1992 op de Vintage Gitaarbeurs in Veenendaal, die toen nog in De Lampegiet gehouden werd. Hij won toen de prijs voor de meest originele gitaar, die hij zelf ontworpen en gebouwd had Aanvankelijk bleven onze contacten beperkt tot de Vintage Gitaarbeurzen en sporadische telefoontjes. Hier kwam verandering door mijn herseninfarct in November 1998. Jan Maarten was één van de mensen die mij hielp om uit het zwarte gat te kruipen. Ook was hij degene, die mij aanzette tot het schrijven over gitaren. In 1999 besloten Jan Maarten en zijn beste vriend Peter van der Sande om een boek over Egmond gitaren te schrijven en ik zou dit op papier zetten. Verder dan een rudimentaire opzet is het niet gekomen, omdat Peter naar Amerika vertrok wat een groot verlies voor Jan Maarten was. Voor mij was dit echter de start als vintage gitaar journalist en ik doe dit nog steeds.

De kennis van Jan Maarten was ongelofelijk; niet alleen over Egmond en Wandré, welk bekend- of obscuur gitaarmerk dan ook, Jan Maarten wist er het fijne van en ik raadpleegde hem regelmatig. Soms gaf hij mij op onverbloemde wijze op mijn donder als ik volgens hem iets verkeerds had geschreven. En toen ik uitgeschreven was over mijn eigen gitaarcollectie mocht ik zijn gitaren voor mijn artikelen gebruiken.

Jan Maarten staat bekend als de ultieme Egmond verzamelaar, maar hij was eigenlijk een gepassioneerde multi-verzamelaar. Naast gitaren verzamelde hij de meest uiteenlopende kunst- en curiosa objecten als het maar oud en mooi was: van pentekeningen tot modelautootjes en van oude luidsprekers tot oud speelgoed. Hij was als een kind zo blij als hij weer een nieuw stuk bemachtigd had en hij liet ons tijdens onze bezoeken altijd vol trots zijn nieuwste aanwinsten zien, als wij vroegen: ‘Wat heb je nu weer gescoord Jan Maarten?’.

De vaststelling van longkanker in een terminale vorm bracht uiteraard een kentering in het leven van Jan Maarten. Er brak een hele moeilijke periode voor hem aan en hij werd opgenomen in het ziekenhuis, waar hij zich als een gekooid vogeltje voelde. Uiteindelijk wisten de medici niets beters te doen als Jan Maarten naar huis toe te sturen. Hier voelde hij zich thuis temidden van zijn gitaren en werd hij liefdevol verzorgd door zijn vriendin Silvia. Het is bijna onverstelbaar, dat Jan Maarten ondanks de pijn en de wetenschap wat hem te wachten stond, toch weer het normale leven en zijn verzamelaardrift oppakte. Dit getuigt van een enorme wils- en geestkracht. Wil en ik bezochten hem iedere 4 tot 6 weken en dan werd er over van alles gesproken behalve het onvermijdelijke. Jan- Maarten was ondanks alles vrolijk, amusant,ad rem, intelligent en spitsvondig en dit maakte voor ons beiden de reizen van Raamsdonksveer naar Amsterdam meer dan de moeite waard.

Jan Maarten voelde het einde waarschijnlijk zelf aankomen. Hij moest nooit iets van computers en Internet weten, maar drie weken geleden vroeg hij mij om een website voor hem te maken met de naam www.kriscrosskrasroads.nl . Dat heb ik gedaan en toen Wil en ik hem afgelopen Vrijdag bezochten kon ik hem deze website toen laten zien. Hij was hier erg blij mee en hij ontwikkelde direct talloze ideeën om zijn website verder uit te breiden. Zijn conditie was toen al erg slecht en hij had veel pijn. Maar zijn geest was nog steeds kwikzilverig en hyperactief.

Het was heel ironisch dat wij Zondag een bezoek brachten aan de Nederbeat tentoonstelling in Hoek van Holland, waar veel Egmond gitaren geëxposeerd werden. Toen wij bij thuiskomst ’s avonds de mail van Silvia openden inzake het overlijden van Jan Maarten, sloeg dit bij ons dan ook in als een bom.

Jan Maarten, Wil en ik zullen je missen.

Een heel bijzondere man is van ons heen gegaan en ik hoop dat hij in de eeuwige gitaarjachtvelden de gebroeders Gerard, Dick en Jaap Egmond en Wandré Antonio Pioli zal ontmoeten.

GITAARPLUS

In het maart/april 2008 nummer van GitaarPlus schreef hoofdredacteur Nicky Moeken het volgende:

DE VINTAGE GITAARBEURS

IN VEENENDAAL OP 29 MAART 2008

De Vintage Gitaarbeurs in Veenendal was één van de favoriete

jachtterreinen van Jan Maarten waar hij altijd wel vandaan kwam

met een aantal nieuwe aanwinsten, meestal Egmonds. Zijn vriendin,

Silvia de Vries, had mij gevraagd of ik aandacht kon laten besteden

aan het verscheiden van Jan Maarten. Dit bleek helemaal niet nodig te zijn. Van alle kanten werd naar hem geïnformeerd en niet alleen door bekenden. De eigenaar van één van de grootste Franse vintage gitaarzaken, Guitare Collection in Parijs, zelf een verwoed Wandré verzamelaar, vroeg of hij de foto van Jan Maarten kon kopen!

Trudy en Jan Visser van de pedal steel gitaar distributeur Promota Music Sales en Arjen Ehlers, vintage verzamelaar, hadden beiden een foto van Jan Maarten en zijn laatste werkstukken op stands geplaatst.

foto van de stand van Promota Music Sales

foto van de stand van Arjen Ehlers

Maar hier bleef het niet bij. Arjen Ehlers, die geïnspireerd door Jan Maarten ook een gepassioneerd Wandré verzamelaar werd, won met zijn Wandré Scarabeo de prijs voor de meest originele gitaar van de Vintage Gitaar Beurs. Bij de prijsuitreiking stond jury voorzitter Nicky Moeken, hoofdredacteur van GitaarPlus, uitvoerig stil bij het verscheiden van Jan Maarten en hoe belangrijk hij was geweest in onze vintage gitaar wereld.